चीनले नाइट्रोजन-पोटासियम मल निर्यात रोक्यो

मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वका कारण विश्वभरका कृषि वस्तुको मूल्य बढिरहेको बेला चीनले यो निर्णय गरेको हो। ब्लूमबर्गको रिपोर्ट अनुसार चिनियाँ सरकारी अधिकारीहरूले निर्यातकर्ताहरूलाई यी महत्वपूर्ण मल मिश्रणको ढुवानी तुरुन्त बन्द गर्न भनेका छन्।

चीनको यो निर्णय विशेष गरी महत्वपूर्ण छ किनभने विश्वव्यापी मल बजार पहिले नै संकटमा छ। मध्यपूर्वी द्वन्द्वले तरल प्राकृतिक ग्यासको आपूर्तिमा गम्भीर असर पारेको छ, जसले गर्दा भारत जस्ता देशका मल उत्पादकहरूले कारखाना बन्द गर्न बाध्य भएका छन्। यसको प्रभावले विश्वकै सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुने नाइट्रोजन मल यूरियाको मूल्य द्वन्द्वको पहिलो हप्तामा २१ प्रतिशतले बढेर तीन वर्षयताकै उच्च स्तरमा पुगेको छ।

चीनले हाल नाइट्रोजन-पोटासियम मल मिश्रणमा रोक लगाएको छ जुन विश्वभरका बालीको उत्पादनका लागि अत्यावश्यक छ। विश्वकै सबैभन्दा ठूलो यूरिया उत्पादक देशको रूपमा चीनले कोटा प्रणालीअन्तर्गत निर्यात नियन्त्रण गर्छ, यद्यपि २०२६ का लागि निर्यातको मात्रा तोकेको छैन।

यो निर्यात प्रतिबन्ध आयातकर्ता राष्ट्रहरूका लागि कठिन समयमा आएको छ। विश्वकै सबैभन्दा ठूलो यूरिया आयातकर्ता भारतले आफ्ना मल कारखानाहरू ६० प्रतिशत क्षमतामा मात्र सञ्चालन गरिरहेको छ र चीनसँग आपतकालीन यूरियाको माग गरेको छ।

नयाँ दिल्लीले देशभर मलको उपलब्धता पर्याप्त रहेको दाबी गरे तापनि विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि ग्यास अवरोध लामो समयसम्म जारी रह्यो भने जुनमा सुरु हुने मुख्य कृषि मौसम अघि भारतले थप आपूर्ति खोज्न बाध्य हुनेछ।

मल संकटले विश्वव्यापी खाद्य सुरक्षाको अन्तरसम्बन्धित प्रकृतिलाई उजागर गरेको छ। कृषिले भारतको जीडीपीको १६ प्रतिशत ओगटेको छ र झन्डै आधा जनसंख्याको जीविकोपार्जनको साधन बनेको छ।